حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
261
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
ميان سرسبزى فضاى اطرافمان به صعود ادامه داديم . سپس شروع كرديم به پايين آمدن از شيب طولانى تند كوه تا اينكه به درهء تنگى رسيديم كه در آن ، نهر « اوان » كه انشعابى از رودخانهء شاهرود است جريان داشت . از طريق پلى از اين نهر گذشتيم تا دوباره به صعودمان ادامه دهيم . با سرعت تمام بالا مىرفتيم . گلهاى گوسفند را ديديم . آنگاه از ميان روستاى بيكين با خانههاى گلينش عبور كرديم . در مورد ساكنان اين روستا و چهار روستاى ديگر نزديك به آن و چهار روستاى دور از آن در رودبار جريانى نقل مىكنند كه لازم است بهطور مختصر به آن اشاره شود . اين روستاها عبارتند از : وسته ، يوج درجاك ، تلو ، اسب مرد ، سوخته كش ، كش آباد ، رتايان ، زنا سوج ، هلارود ، صبوجين ، ويكين و ابيترك . ساكنان اين روستاها داراى اعتقادات دينى سرى هستند كه براى هيچكس آشكار نكرده ، به كلى از ابراز آن خوددارى مىكنند . برخى در مورد آنها مىگويند كه زرتشتى هستند . برخى ديگر مىگويند از اسماعيليان نزارى هستند . اما هيچيك از اين اقوال درست نيست . زيرا زرتشتيان در ايران آشكار هستند و از ابراز اعتقاداتشان خوددارى نمىكنند و همچنين نزاريان . يكى از محققان تلاش كرد رسالهاى دانشگاهى در مورد آنها تهيه كند و به اين منظور با آنها ارتباط برقرار كرد اما از كارش سودى نبرد . همراه ما ، استاد عبد الحسين صالحى ، مىگفت با يكى از آنها دوست شده برايش كارى درست كرده است تا با آن امرار معاش كند . بعدا وقتى از حقيقت اعتقادش سؤال مىكند ، در سكوت كامل فرو مىرود . چون پس از مدتى دوباره اين سؤال را از او مىپرسد ، كارى را كه برايش درست كرده بود رها كرده و با استاد ، قطع رابطه مىكند ، بهطورىكه وقتى او را مىديد از دور و با اشارهء